Aircond Tak Sejuk? Punca Biasa & Apa Anda Boleh Check Sendiri
Bila aircond tak sejuk, tindakan pertama kebanyakan orang adalah sama: anggap gas dah habis, terus call orang isi gas. Selalunya itu langkah yang terlalu awal.
Ada dua perkara yang patut anda semak dahulu — satu anda boleh nampak sendiri dalam lima minit, satu lagi hanya perlukan pita pengukur. Dua-dua tak perlu buka aircond.
Check dulu yang anda boleh nampak
Semua ini boleh dibuat tanpa membuka unit:
- Filter — tengok keadaan filter pada unit dalam. Filter yang tebal dengan habuk adalah punca paling biasa dan paling senang disahkan.
- Kawasan unit luar — pastikan ia tidak tersumbat atau terhalang.
- Saiz bilik lawan HP aircond — ini yang paling kerap terlepas pandang, dan ia dijelaskan di bahagian seterusnya.
Kalau ketiga-tiga ini sudah disemak dan aircond masih tak sejuk, berhenti di situ. Langkah selepas ini melibatkan bahagian dalam unit — itu kerja technician.
Berapa HP yang bilik anda sebenarnya perlukan
Kadang-kadang aircond tak rosak langsung. Kapasiti penyejukan yang bilik anda perlukan memang lebih tinggi daripada apa yang aircond itu mampu beri.
Angka rujukan yang biasa digunakan di Malaysia: 1.0 HP ≈ 9,000 btu/hr, dan keperluan bilik dikira pada 60 btu/hr per sqft.
Jadual di bawah ialah versi konservatif — setiap julat dipadankan dengan HP yang cukup untuk had atas julat itu. (Sesetengah jenama memberi jadual yang lebih longgar; bahagian seterusnya menerangkan kenapa.)
| Saiz bilik | HP disyorkan | Keperluan anggaran (60 btu/hr × sqft) |
|---|---|---|
| 100–150 sqft | 1.0 HP | ~9,000 btu/hr |
| 150–200 sqft | 1.5 HP | ~12,000 btu/hr |
| 200–300 sqft | 2.0 HP | ~18,000 btu/hr |
| 300–400 sqft | 2.5 HP | ~24,000 btu/hr |
Dua pelarasan yang perlu ditambah selepas anda dapat angka asas:
- Siling tinggi — kalau siling melebihi 10 kaki, tambah 10% btu/hr bagi setiap 1 kaki tambahan.
- Matahari terus — kalau bilik menghadap timur atau barat dan terkena matahari terus, pertimbangkan naik satu tahap HP.
Kenapa angka HP di internet berbeza-beza
Ini bukan perasaan anda sahaja. Untuk soalan yang sama — "bilik sebesar ini patut guna berapa HP" — sumber yang berbeza memberi jawapan yang berbeza:
| Sumber | Saiz bilik untuk 1.0 HP |
|---|---|
| Acson (laman rasmi jenama) | 150–200 sqft |
| aircondlounge | 100–150 sqft |
| Kiraan sendiri: 9,000 ÷ 60 btu/hr per sqft | ~150 sqft |
Perbezaannya bukan kecil. Bilik 180 sqft: ikut jadual pertama masih 1.0 HP, ikut jadual kedua sudah patut naik 1.5 HP.
Dan ada yang lebih teruk daripada itu — satu laman tempatan menulis "500–600 sq ft untuk 1.0 HP" dalam perenggannya, sedangkan jadual pada halaman yang sama menunjukkan "80–120 sqft untuk 1.0 HP". Dua angka itu berbeza lima kali ganda, dalam satu artikel.
Sebabnya mudah: kebanyakan jadual disalin tanpa menyatakan asas pengiraannya. Bila tiada asas, anda tiada cara untuk menyemak sama ada ia munasabah.
Jadi jangan hafal jadual. Kira sendiri:
sqft bilik × 60 = btu/hr yang diperlukan, kemudian bandingkan dengan 1.0 HP ≈ 9,000 btu/hr.
Contoh: bilik 12 kaki × 20 kaki = 240 sqft. 240 × 60 = 14,400 btu/hr. Itu sudah melebihi 1.5 HP, jadi 2.0 HP lebih sesuai. Kalau siling bilik itu 12 kaki, tambah lagi 20%, jadi 2.0 HP memang tak berlebihan.
Bila anda boleh buat pengiraan ini sendiri, anda tak perlu bergantung pada jadual sesiapa pun — termasuk jadual di halaman ini.
Bila anda kena berhenti dan panggil technician
Berhenti di sini. Sebaik sahaja langkah seterusnya melibatkan refrigerant, litar elektrik, atau membuka unit — jangan teruskan sendiri. Ini bukan soal jimat duit satu pemeriksaan; ini bahagian yang boleh mencederakan anda dan merosakkan unit.
Kalau anda syak ada masalah refrigerant, apa yang patut diminta bukan "tambah gas", tetapi pemeriksaan kebocoran. Refrigerant bukan bahan yang habis digunakan macam petrol — kalau ia berkurang, ada sebabnya. Isi semula tanpa cari punca bermakna anda akan berada di tempat yang sama beberapa bulan lagi.
"Dah servis, tapi masih tak sejuk"
Ini soalan susulan yang paling biasa. Cleaning menyelesaikan satu punca sahaja — filter dan kekotoran. Ia tidak menyelesaikan masalah refrigerant, dan ia langsung tidak menyelesaikan masalah kapasiti.
Jadi kalau aircond sudah dicuci dan masih tak sejuk, jangan ulang cleaning. Semak semula dua perkara: saiz bilik lawan HP (jadual di atas), dan sama ada technician sudah memeriksa kebocoran refrigerant.
Dan sebelum anda beli apa-apa spare part — sahkan punca dahulu. Satu simptom "tak sejuk" tidak cukup untuk menentukan komponen mana yang perlu diganti.
Soalan Lazim
Apa tanda aircond gas habis?
Aircond tak sejuk boleh berkaitan dengan refrigerant, tetapi simptom itu seorang diri tidak memadai untuk mengesahkannya. Punca lain — filter, unit luar tersumbat, HP tak cukup — memberi simptom yang sama.
Kalau anda syak masalah refrigerant, minta technician periksa kebocoran, bukan sekadar isi semula.
Kenapa aircond dah servis tapi masih tak sejuk?
Sebab cleaning hanya menyelesaikan punca berkaitan kekotoran. Kalau puncanya refrigerant atau kapasiti HP yang tak sepadan dengan bilik, cleaning berapa kali pun tak akan mengubah apa-apa.
Bilik saya berapa sqft, patut guna berapa HP?
Darab keluasan bilik dengan 60 btu/hr, kemudian bandingkan dengan 1.0 HP ≈ 9,000 btu/hr. Sebagai rujukan pantas: 100–150 sqft → 1.0 HP; 150–200 sqft → 1.5 HP; 200–300 sqft → 2.0 HP; 300–400 sqft → 2.5 HP.
Tambah 10% btu/hr bagi setiap kaki siling melebihi 10 kaki, dan naik satu tahap HP kalau bilik terkena matahari terus dari timur atau barat.
Boleh ke saya buka aircond sendiri untuk check?
Tidak digalakkan. Pemeriksaan sendiri sepatutnya terhad kepada apa yang boleh dilihat tanpa membuka unit — filter dan kawasan sekeliling unit luar.
Sebaik sahaja ia melibatkan membuka unit, litar elektrik, komponen dalaman atau refrigerant, serahkan kepada technician.
Sumber & semakan
Nombor dalam panduan ini disemak pada 2026-08-23. Harga dan spesifikasi boleh berubah — sila sahkan dengan penjual sebelum membeli.
- Acson Malaysia — Cara Pilih Aircond Inverter — jadual saiz bilik lawan HP daripada laman rasmi jenama tempatan
- aircondlounge — Aircond HP Calculation — pengiraan 60 btu/hr per sqft, faktor siling dan arah matahari
